سال نو مبارک

سال نو مي شود، زمين نفسي دوباره مي كشد، برگ ها به رنگ در مي آيند و گل ها لبخند مي زند و پرنده هاي خسته برمي گردند و در اين رويش سبز دوباره…من…تو…ما…كجا ايستاده اييم؟ سهم ما چيست؟... نقش ما چيست؟

سال 91 هم با همه خوبی ها و بدی هاش، با همه تلخی ها و شیرینی هاش تموم شد و این ما هستیم و کوله باری از خاطرات تلخ و شیرین که برامون باقی مونده. امیدوارم سال 91 تون پر باشه از خاطرات شیرین و اتفاقات خوب

آرزو میکنم سال خیلی خوبی را پیش رو داشته باشید و سال نو براتون پر از شادی و موفقیت باشه

سال نو را خدمت جناب دکنر برومند ریاست محترم دانشگاه جیرفت، هیئت علمی دانشگاه، جناب مهندس منصور بهمنی مشاور انجمن، جناب مهندس مقبلی مسئول انجمن های علمی و همه دانشجویان دانشگاه جیرفت و همینطور بازدیدکنندگان از این وبلاگ تبریک عرض میکنیم.

یه تبریک ویژه هم میگم به دوستان در انجمن نجوم

عیدتون مبارک

لحظه سال تحویل ما رو هم فراموش نکنید و برامون دعا کنید

هر بدی هم که دیدین به بزرگی خودتون ببخشید و حلالمون کنید

راستی توجه کردین سال که نو شده قالب وبلاگمونم نو شده؟!

دنیا را برایتان شاد شاد و شادی را برایتان دنیا دنیا آرزومندم

بازم عیدتون مبارک

دنباله دار پان استارز Pan Starrs در آسمان ایران

اگر طی چند روز آینده (22 تا 28 اسفندماه)، در میانه گرگ و میش عصرگاهی و در یک آسمان صاف به سمت افق غرب نگاه کنید؛ با اندکی شانس می‌توانید تازه‌ترین مهمان آسمان زمین را ببینید: مهمانی که از اعماق فضا آمده و تنها یک بار در تمام طول تاریخ شانس دیدن آن را خواهید داشت. اما این مهمان چندان پرنور نیست، و بنابراین داشتن دوربین دوچشمی می‌تواند کمک خوبی باشد.

دوست‌داران آسمان شب نزدیک به دو سال است که در انتظار دنباله‌دار Pan-STARRS هستند. در چند هفته گذشته، این دنباله‌دار زینت‌بخش آسمان نیمکره جنوبی بوده و اکنون نوبت مردم ساکن عرض‌های میانی نیمکره شمالی است که از تماشای آن لذت ببرند.
آلن مک‌رابرت می‌گوید: «بهترین زمان برای مشاهده دنباله‌دار حدود 12 و 13 مارس / 22 و 23 اسفند است؛ زمانی‌که هلال ماه در آسمان حضور دارد تا راه را به ما نشان دهد. از اوایل هفته بعد دنباله‌دار رو به کم‌نوری می‌گذارد؛ پس اگر آسمان صاف بود، فرصت را از دست ندهید. تا روز 20 مارس / 30 اسفند، میزان روشنایی آن احتمالا تنها 50 درصد میزان کنونی خواهد بود.»
بهترین زمان برای رصد دنباله‌دار حدود 30 تا 45 دقیقه پس از غروب خورشید است. این پنجره دیداری کوتاه مصادف با وقتی است که پیش از آنکه دنباله‌دار خیلی پایین برود و غروب کند، روشنی آسمان به اندازه‌ای کاهش می‌یابد که برای مشاهده دنباله‌دار کفایت می‌کند.
اگر روز سه‌شنبه به دنبال هلال باریک ماه در پایین افق غربی بگردید، دنباله‌دار Pan-STARRS به اندازه عرض دو تا سه انگشت (البته در امتداد بازوی کشیده شما) در سمت چپ آن قرار دارد. روز چهارشنبه، هلال ماه ضخیم‌تر است و ارتفاع بیشتری دارد. در این روز، دنباله‌دار مذکور را به فاصله حدود عرض یک مشت در زیر هلال ماه می‌توانید پیدا کنید. پس از آن، دنباله‌دار هر روز به تدریج به سمت راست حرکت می‌کند تا اینکه نهایتا کم‌نور و محو می‌شود.
برای مشاهده دنباله‌دار PanSTARRS باید به دنبال ستاره‌ای ریش‌ریش با یک دنباله کوتاه بگردید. استفاده از دوربین دوچشمی دید بهتری به شما می‌دهد. اگر هم در خانه خود تلسکوپ دارید، اکنون وقتش است که آن را بیرون بیاورید و از آن استفاده کنید!

بازدیدکننده‌ای برای تنها یک بار
اخترشناسان این دنباله‌دار را با نام C/2011 L4 (یعنی چهارمین دنباله‌داری که در نیمه دوم ژانویه 2011/خرداد 1390 کشف شد) می‌شناسند تا بتوانند بین آن و دیگر اجرامی که به نام Pan-STARRS خوانده می‌شوند، تمایز قائل شوند. برنامه خودکار نقشه‌برداری آسمان Pan-STARRS در هاوایی، این دنباله‌دار را در ژوئن 2011 / خرداد 1390 کشف کرد؛ زمانی که به صورت نقطه‌ای ریز از دوردست‌های منظومه شمسی رو به زمین حرکت می‌کرد. اگرچه در حال حاضر این دنباله‌دار در نزدیک‌ترین فاصله خود از زمین قرار دارد، اما هنوز هم حدود 170 میلیون کیلومتر با ما فاصله دارد؛ فاصله‌ای که حتی با استانداردهای دنباله‌دارها نیز بسیار دور محسوب می‌شود. به همین دلیل است که با وجود آنکه روشنایی سطح دنباله‌دار به اندازه‌ای هست که بتوان آن را در نور گرگ و میش دید، اما باز هم خیلی کوچک به نظر می‌رسد.
رابرت نایه، ویراستار مجله Sky & Telescope می‌گوید: «چیزی که ما می‌بینیم، بیشتر ستون عظیمی از غبار است که از هسته کوچک دنباله‌دار نشات می‌گیرد و با نور خورشید روشن شده است. هسته دنباله‌دار توپ کثیف یخ‌زده‌ای است که تنها چند کیلومتر قطر دارد. زمانی‌که این هسته به خورشید نزدیک می‌شود، سطح آن گرم می‌شود و بخار شدن بخشی از یخ آن باعث بر جا ماندن غبار و واریزه می‌شود.»
پس از گذراندن میلیون‌ها سال در سرمای اعماق فضا، این نخستین باری است که مدار دنباله‌دار Pan-STARRS آن را به حوالی خورشید می‌آورد. در ماه‌های آینده، دنباله‌دار دوباره از ما دور خواهد شد و دیگر هیچ‌گاه نیز بر نخواهد گشت.

تصاویری از دنباله دار پان استارز Pan Starrs

عکس از سید رضا منجمی  اصفهان

 
عطا مقتدری اصفهان

حامد سرخیان اصفهان

عکس از محمد رحیمی اصفهان

آیا طی یک سال می‌توانیم کل ستاره‌هایی که با چشم غیر‌مسلح دیده می‌شوند را ببینیم؟

برای دیدن تمام ستاره‌های مشاهده‌پذیر با چشم غیر‌مسلح نیازی نیست حتماً یک سال زمان صرف کنیم. خیلی بستگی دارد به اینکه ما در کجای زمین زندگی می‌کنیم؛ یعنی چقدر به استوا نزدیک هستیم، در منطقه‌ی معتدله هستیم یا چقدر نزدیک هستیم به قطب‌ها. اما شکی نیست که ما در طول یک شب قادر به دیدن تمام ستاره‌های قابل مشاهده با چشم غیرمسلح هستیم، به جز ستاره‌هایی که نزدیک به خورشید هستند.

می‌دانید که کمی پیش از طلوع خورشید و اندکی پس از غروب خورشید، با وجود آنکه خورشید زیر افق است، اما آسمان لاجوردی رنگ بوده و در وضعیت تاریک – روشن (Twilight) است. در اصطلاح رایج می‌گویند هوا گرگ و میش است. شدت روشنی آسمان در وضعیت تاریک – روشن بسته به میزان ارتفاع خورشید در زیر افق متفاوت است و همان‌طور که در شکل می‌بینید به سه دسته تاریک – روشن عرفی، دریایی و نجومی تقسیم می‌شود. یعنی بعد از زمان غروب خورشید وارد تاریک – روشن عرفی می‌شویم تا این زمان به پایان برسد، سپس زمان تاریک – روشن دریایی فرا می‌رسد و نهایتاً زمان تاریک – روشن نجومی که در پایان آن خورشید در ارتفاع ۱۸ درجه زیر افق قرار می‌گیرد. عکس این روند پیش از طلوع خورشید اتفاق می‌افتد تا کم کم آسمان روشن شود.

 اصولاً بعد از پایان تاریک – روشن نجومی (پس از غروب خورشید) و پیش از وارد شدن دوباره خورشید به تاریک – روشن نجومی (اندکی قبل از طلوع آفتاب)، مدت زمانی است که به طور مطلق شب است و آسمان کاملاً تاریک است و کم‌نورترین ستاره‌ها را از قدر حدود ۶ و حتی اندکی کم‌نورتر در آسمانی عاری از غبار و آلودگی نوری می‌توان با چشم غیرمسلح مشاهده نمود. در این بازه‌ی زمانی تمام ستاره‌های کره‌ی آسمان را می‌توان با چشم غیرمسلح دید.

حالا برای دیدن آن دسته از ستاره‌های پر نور یا کم نور که در سطوح مختلف تاریک – روشن آسمان در طول یک شب واقع شده‌اند، ناگزیریم صبر کنیم تا خورشید حرکت بطئی ظاهری اش را روی دایره‌البروج رو به شرق طی کند و اندک اندک به پیش برود تا ناحیه‌ای جدید از آسمان در محدوده‌ی سطوح تاریک – روشن قرار بگیرد و ستاره‌های ناحیه‌ی قبلی را بتوان در هنگام شب به طور کامل مشاهده نمود.

 خورشید هر روز نزدیک به یک درجه روی دایره‌البروج در جهت شرق پیشروی می‌کند. بنابراین می‌توان گفت که اگر امشب تمام ستاره‌های قابل مشاهده پس از پایان تاریک – روشن نجومی را تا پیش از آغاز تاریک – روشن نجومی دیده باشیم و حالا فقط می‌خواهیم ببینیم کی می‌توانیم ستاره‌های آن بخش از آسمان را که اکنون در محدوده‌ی سطوح تاریک روشن قرار دارد و نزدیک به خورشید است را ببینیم، بسته به این‌که رصدگاه ما نزدیک به استوا باشد یا نزدیک به قطب حداقل ۳۵ روز تا حداکثر چندین ماه نیاز است صبر کنیم تا آنها را در زمان تاریکی کامل آسمان بتوانیم ببینیم. در مناطق معتدله مثل ایران، بسته به فصل بین دو تا سه ماه حدوداً زمان لازم است تا تمام ستاره‌های منطقه‌ی تاریک – روشن خورشید در یک شب از سال بتوانند با پیشروی خورشید در دایره‌البروج از این ناحیه خارج شوند و در شب دیده بشوند.

منبع پاسخ http://qa.canot.ir//

چرا ساکنین قطب شمال خود را مستقیم میبینند ولی ساکنان قطب جنوب خود را برعکس نمی بینند؟

مفهوم بالا و پایین مفاهیمی نسبی هستند. ما راستای رو به زمین را «پایین» می‌نامیم چون اگر جسمی را رها کنیم به سوی زمین سقوط می‌کند و جایی که آسمان را در آن‌جا می‌بینیم «بالا» است . در فضای بی‌کران، بالا و پایین معنایی ندارد! مثلاً اگر در فضای بیکران غوطه‌ور باشید، همه‌ی اطراف شما آسمان است و نمی‌توانید بگویید کجا بالا است! کسانی هم که در قطب جنوب یا استوا یا هر جای دیگری هستند، هر سمتی که اجسام به آن سمت سقوط می‌کنند، از دید آن‌ها آن سمت، پایین است.

منبع پاسخ http://qa.canot.ir//

‌در انتظار پَن‌استارز

این تصویر که پَن استارز در آن از قدر ۴/۵ می‌درخشد را Luis Argerich از بوینس آیرس در ۱۱ فوریه ۲۰۱۳ ثبت کرده است. در راست تصویر هم می‌توانید درخشش ایریدیم را ببینید.

برای تماشای دنباله‌دار پن استارز، نخستین دنباله‌دار ۲۰۱۳ که با چشم برهنه دیده می‌شود آماده‌اید!

دنباله‌دار پَن‌استارز (C/2011 L4) تا چند وقت دیگر به اوج درخشندگی خود می‌رسد. اگر پیش‌بینی‌ها درست از آب دربیاید به آسانی با چشم برهنه دیده می‌شود و حتی می‌توانید تا چند هفته نمای حیرت‌انگیزی از این دنباله‌دار را با دوربین دوچشمی تجربه کنید.

اخترشناسان این دنباله‌دار را در ژوئن ۲۰۱۱/ خرداد۹۱ کشف کردند. چون این دنباله‌دار چهارمین دنباله‌دار کشف شده در نیمه‌ی ژوئن آن سال بود «C/2011 L4» نام گرفت و چون  محققان نخست آن را با آرایه‌‌‌ی تلسکوپی پارانوماتیک ۱/۸ متری و سامانه‌ی پاسخ‌گویی سریع در هاوایی که مخفف آن پَن‌استارز (PANSTARRS) است ثبت کردند، پَن‌استارز به عنوان نام دوم آن اطلاق می‌شود.

این دنباله‌دار که نخستین سفرش را به درون منظومه‌ی شمسی تجربه می‌کند، سفرش را از میلیون‌ها سال قبل از ابر اورت، مخرن عظیمی از اجرام یخی در فاصله‌ی یک سال نوری خورشید، آغاز کرده بود. رصدگران نیم‌کره‌ی جنوبی پَن‌استارز را طی ماه فوریه رصد کردند ولی در از اوایل ماه مارس این دنباله‌دار هدف رصدگران نیم‌کره‌ی شمالی خواهد بود. نخستین نما از این دنباله‌دار می‌بایست در ۶ یا ۷ مارس/ ۱۶ و ۱۷ اسفند از یک درجه‌ای افق غرب و ۳۰ دقیقه بعد از غروب خورشید نمایان شود. پس از آن هر روز که بگذرد این دنباله‌دار حدود یکی دو درجه بالاتر از افق دیده خواهد شد.

پَن‌استارز در شامگاه ۹ مارس /۱۹ اسفند که به حضیض فاصله‌اش یعنی ۴۵ میلیون کیلومتری با خورشید می‌رسد، فقط ۷ درجه از افق بالاتر قرار دارد. اخترشنسان پیش‌بینی می‌کنند این دنباله‌دار در حضیض فاصله‌اش با خورشید از قدر صفر یا یک بدرخشد. پَن‌استارز از صورت‌فلکی حوت و آندرومدا عبور خواهد کرد. پیش‌بینی شده است این دنباله‌‌دار در اوایل آوریل از قدر حدود چهار بدرخشد. در ۳ آوریل از ۲ درجه‌ای غرب کهکشان آندرومدا و در ۹ آوریل هم از میان ذات الکرسی می‌گذرد. پس احتمالاً در هفته‌ی سوم تا قدر شش کم‌نور می‌شود و در تمام طول شب از عرض‌های میانی نیم‌کره‌ی شمالی دیده خواهد شد. اگر همه چیزی طبق انتظار ما پیش برود این دنباله‌دار باید دو دم داشته باشد.

آیا پَن‌استارز می‌تواند رقیب دنباله‌دار هیل باب یا مَک‎نات باشد؟ دنبال کردن این دنباله‌دار بهترین راه دانستن این موضوع است. فراموش نکنید در ماه‌های پایان ۲۰۱۳ چشم‌به‌راه دنباله‌دار آیزون که می‌تواند تا ۱۰۰ بار درخشان‌تر از پَن‌استارز باشد هستیم.

کانوت